تجزیه حرارتی یا قوس الکتریکی داخل ترانسفورماتور، گازهایی در روغن آزاد می‌کند. آنالیز گازهای محلول یا همان DGA این گازها را می‌خواند و نوع عیب را لو می‌دهد.

هر گاز چه خبری دارد

  • H₂ بالا: تخلیه جزئی یا قوس سرد
  • CH₄ و C₂H₆: گرمای متوسط روغن
  • C₂H₄: نقطه داغ هسته یا اتصالات
  • C₂H₂: قوس الکتریکی؛ علامت خطر جدی
  • CO و CO₂: تجزیه عایق سلولزی

توصیه عملی

حداقل سالی یک بار DGA بگیرید و روند تغییر گازها را مقایسه کنید؛ عدد مطلق مهم نیست، شیب رشد مهم است. رشد سریع C₂H₂ یعنی برنامه‌ریزی برای بازدید فوری.

نمونه‌برداری درست، نصف جواب است

نتیجه DGA فقط به‌اندازه کیفیت نمونه معتبر است: نمونه باید از شیر پایینی مخزن، با سرنگ شیشه‌ای تمیز و بدون تماس با هوا گرفته شود و سریع به آزمایشگاه برسد. نمونه آلوده به هوا، اکسیژن و نیتروژن کاذب نشان می‌دهد و تفسیر را خراب می‌کند. در خدمات روغن ما، نمونه‌برداری استاندارد جزئی از فرآیند است.

بعد از DGA غیرعادی چه کنیم؟

گاز غیرعادی به‌تنهایی حکم تعمیر نمی‌دهد (و همین گازها همان چیزی است که رله بوخهلتس را به واکنش وامی‌دارد)؛ قدم بعدی تست‌های تکمیلی (FRA، تخلیه جزئی، مقاومت عایقی) برای مکان‌یابی عیب است. اگر DGA رشد پیشرونده نشان دهد و تست‌ها هم تأیید کنند، مسیر تعمیر یا در موارد گسترده اورهال پیشنهاد می‌شود. اگر تجهیز تحت نگهداری دوره‌ای باشد، این چرخه خودکار طی می‌شود.

هزینه و مدت جواب DGA

نمونه‌برداری استاندارد در محل حدود نیم ساعت طول می‌کشد و جواب آزمایشگاه معمولاً دو تا سه روز کاری بعد آماده است. هزینه به تعداد نمونه‌ها، محل پروژه و نیاز به تفسیر تخصصی (مثلث دووال و گزارش) بستگی دارد. اگر نتیجه غیرعادی بود، قدم بعدی تست‌های تکمیلی است نه تعمیر کور؛ برای هماهنگی نمونه‌برداری از طریق تماس اقدام کنید.

سؤالات پرتکرار

تست DGA چیست و چگونه انجام می‌شود؟ نمونه روغن در دستگاه کروماتوگرافی گازی آنالیز و غلظت ۷ گاز کلیدی بر حسب ppm گزارش می‌شود؛ سپس با روش‌هایی مانند مثلث دووال، نوع عیب (حرارتی یا الکتریکی) تشخیص داده می‌شود.

هر چند وقت یک‌بار DGA لازم است؟ برای تجهیزات مهم سالانه، برای ترانس‌های حساس یا مشکوک هر شش ماه، و پس از هر رخداد (اتصال کوتاه، اضافه‌بار شدید) بلافاصله.

آیا DGA به‌تنهایی برای تصمیم تعمیر کافی است؟ خیر. DGA هشدار می‌دهد و نوع عیب را حدس می‌زند؛ تصمیم نهایی با ترکیب تست‌های الکتریکی و سوابق تجهیز گرفته می‌شود.